ZOBACZ PYRZYCE

Mur, chrzest i spichlerz!
Witamy w Pyrzycach, stolicy Zachodniopomorskiego Folkloru.

Podobno dwa mury widać z kosmosu: Wielki Mur i najdłuższy w Polsce – Pyrzycki Mur Obronny od długości 2 km (!). Same Pyrzyce to kolebka chrześcijaństwa i miejsce chrztu pierwszych chrześcijan na Pomorzu Zachodnim. Swego czasu był to też strategiczny fort a do dzisiaj największy spichlerz Zachodniopomorskiego. Miasto mistyczne pełne mrocznych tajemnic i czołgu z „World of Tanks”. Złap głęboki oddech przy Mini-Tężniach i uwierz nam – wszystko to możesz zobaczyć w jeden dzień. Zaczynamy?

Mroczne legendy z tajemniczego miasta
Opowiadano przez wieki o „koedukacyjnym” podziemnym korytarzu łączącym klasztor franciszkanów z żeńskim klasztorem augustianek, opowiadano o zakopanej „kapsule czasu” z kosztownościami w kościele farnym do którego znalezienia sprowadzono górnika z czarodziejską różdżką i o tym jak dzielny bombardier-snajper z Baszty Sowiej nękał psychicznie wrogów i menażki ze stołu strącał podczas oblężenia.
Z Pyrzyckich legend można się też dowiedzieć się; dlaczego bednarze otrzymali prawo bezpłatnego wyrębu drzewa z „lasów państwowych”, wyczytać o terrorystach rycerzach Blankenburg, uśmiać z kary boskiej jaka dosięgnęła rozrzutną ziemiankę za marnowanie „soli bałtyckich”, jak opat diabła przechytrzył i królewską rybę sieję sprowadził, no i jak to diabeł złośliwe skrzywił więżę kościoła..drugą nie licząc Pizy. Więcej…

World of Tanks i kryształkowe spa
Pomnik czołg IS-2 (park ul. Mickiewicza) – „czerwony pancernik”, nazwany od wodza – Józefa Stalina rozpoznawalny przez fanów gry „World of Tanks”, pogromca Tygrysów używany w Armii Radzieckiej tylko do najcięższych walk pancernych, niszczenia bunkrów i dział. Zarówno on jak i dwie armaty przeciwpancerne z okresu II Wojny Światowej są pomnikiem poświęconym „Tym co walczyli i zdobyli miasto w 1945 r.”.

Mini Tężnie – wzniesione na skwerze pomiędzy basztą Sowią, a bramą Szczecińską, dwie solankowe tężnie (3x13x3 m i 3x8x3 m), są obiektem rekreacyjnym, spełniającym wszystkie walory lecznicze. „Drewniane konstrukcje wypełniają wiązki tarniny, po których spływają krople solanki, a nadmiar wody zbiera się w korytku położonym najniżej. Solanka rozbija się o gałązki i tworzy specyficzny aerozol, uwalniając przy tym cały leczniczy potencjał. Najsilniejsze parowanie ma miejsce w ciepłe i suche dni. Więcej…

Mur – dla wszystkich!
Pyrzyckie mury obronne, wznoszone od 2 poł. XIII w., należą do jednych z najcenniejszych zabytków średniowiecznej architektury obronnej w Polsce. Pomimo wielu zniszczeń na przestrzeni wieków są największym, bo liczącym ok. 2 km długości, zachowanym zespołem obwarowań miejskich w kraju. Z pierwotnego systemu fortyfikacyjnego zachowane zostały:

Brama Bańska (Wysoka) – znajduje się w południowym ciągu murów. Jej nazwa pochodzi od kierunku drogi, który wyznaczała, w stronę miejscowości Banie. Zbudowana została w latach 1260-1270 jako trzypiętrowa na planie kwadratu. Pierwotnie w dolnej części bramy znajdował się przejazd zamykany mostem zwodzonym (obecnie tylko ruch pieszy), wyżej pomieszczenia służbowe. W II poł. XV w., brama została rozbudowana o kolejne trzy kondygnacje. Pierwszą kondygnację stanowiło piętro strzelnicze, drugą pomieszczenia dla straży, trzecie piętro było właściwym pokładem obronnym. W 1525 r. dobudowano ośmioboczna wieżyczkę z otworami obserwacyjnymi, przykrytą stożkowym hełmem.

Brama Szczecińska (Zegarowa) – znajduje się w północnym ciągu murów. Bramę wznoszono w trzech etapach. Część dolna zbudowana została w końcu XIII w., składała się z dwóch kondygnacji przejazdowej i strażniczej. Cześć środkowa ukończona w XV w., podzielona była na dwie kondygnacje pełniące funkcję strzelnicze. Zwieńczenie wieży stanowiła część górna – platforma widokowa dobudowana w 1525 r. W 1595 r. w górnej części bramy zamontowano zegar wieżowy. W 1945 r. Brama Szczecińska uległa całkowitemu zniszczeniu, pozostał jedynie fragment przyziemia.

Baszta Sowia (Więzienna) – położona w północnym ciągu murów, w pobliżu Bramy Szczecińskiej, pierwotnie była basztą łupinową. W skutek rozbudowy po 1525 r., ze względu na słabe fundamenty wieży odchyliła się od pionu o 40 cm. Pomimo przeprowadzonego remontu odchylenie pozostało. Początkowo basztę nazywano „Więzienną” ponieważ dolna kondygnacja stanowiła loch więzienny o średnicy 3 m. Obecna nazwa „Sowia” pochodzi od sów, które zagnieździły się w wieży po II wojnie światowej.

Baszta Lodowa (Widokowa) – usytuowana w zachodniej części murów, wzniesiona na początku 1420 r., rozbudowywana w pierwszej połowie XVI w. (liczyła w sumie 6 pięter). Dolne kondygnacje baszty przeznaczone były na lochy więzienne. Jak sama nazwa wskazuje, baszta pełniła też funkcję zamrażalni, m.in. mięsa.

Baszta Prochowa (Pyszałek) – położona w zachodnim ciągu murów, pierwotnie była basztą łupinową. Rozbudowywana w latach 1470 – 1480 i 1540 r. W okresie funkcjonowania najniższe piętra baszty przeznaczone były na składnicę prochu i amunicji.

Baszta Mnisza, Klasztorna (pierwotnie Prochowa) – wzniesiona została w południowo-wschodnim narożniku murów, w połowie XIV wieku, przy klasztorze Franciszkanów (stąd nazwa „Mnisza”, „Klasztorna”). Rozbudowana w 1562 r., do XIX w. przechowywano w niej proch strzelniczy.

Baszta Bluszczowa (Łukowa, Połówka, Śpiącej Królewny) – wzniesiona w wschodnim ciągu murów, przebudowana w latach 1440 – 1470 z półokrągłej czatowni. 1727 r., przebudowana po raz kolejny na Bramę Wałową. Jej zadaniem była ochrona znajdującej się furty wypadowej, prowadzącej do Starych Pyrzyc.

Baszta Pijacka – wzniesiona we wschodnim ciągu murów ok. 1480 r. W lochach baszty znajdowała się ówczesna „izba wytrzeźwień”.

Małym spacerkiem po zabytkach chrześcijaństwa

Studzienka – (ul. Warszawska) wzniesiona w 1824 r. (proj. Karl F. Schinkell), w miejscu Świętego Źródełka, z którego w 1124 r. czerpał wodę biskup Otton z Bambergu podczas chrztu pyrzyczan, (pierwszych ochrzczonych mieszkańców Pomorza).

Kaplica Świętego Ducha – (na rogu ulic 1 Maja i Zabytkowej) – wzniesiona przy budynkach bractwa szpitalnego. Pierwsze wzmianki o pochodzą z 1344 r., kilkukrotnie przebudowywana, w 1945 r. uległa zniszczeniu. Odbudowana w latach 1967 – 1969 i zaadaptowana na bibliotekę. Od 2013 r. w kaplicy mieści się Dział Tradycji – „Muzeum Ziemi Pyrzyckiej” Pyrzyckiej Biblioteki Publicznej. Można zobaczyć w nim zbiory związane z lokalną historią.

Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny – (ul. 1 Maja), dawniej św. Maurycego. Pierwotną świątynię zbudowano w 2 poł. XIII w. z kostki granitowej, niszczona, odbudowywana i rozbudowywana kilkakrotnie. Obecnie kościół wznosi się na planie wydłużonego prostokąta, zbudowany jest z kamienia i cegły, otwory portalowe i okienne są ostrołukowe, w nawie głównej sklepienie gwiaździste, w nawach bocznych sklepienie krzyżowe, na ołtarzu tryptyk z XIV w., krucyfiks i dzwon z 1897 r.

Kościół pw. MN Bolesnej – (poaugustiański), (ul. Górna). W czasach pogańskich, w miejscu kościoła znajdowała się świątynia słowiańskiego boga Swarożyca. Zburzona w 1124 r. i na polecenie biskupa Ottona z Bambergu wzniesiono tam pierwszy drewniany kościół. W XIII w. w miejsce drewnianego kościoła zbudowano nowy ceglany.